Vijftig jaar verandering in de Rotterdamse haven

Op 9 april kwamen zo’n 80 mensen naar het Donner Café aan de Coolsingel voor weer een editie van het Historisch Wel & Wee Café. Deze keer was het thema van deze door Roterodamum georganiseerde bijeenkomst Vijftig jaar verandering in de Rotterdamse haven.

Na een korte introductie door voorzitter Melanie Post van Ophem stelde gastheer Sjaak van der Velden vier sprekers aan de zaal voor die ieder een speciaal aspect van de ontwikkelingen voor hun rekening namen.

Het spits werd afgebeten door oud-havenarbeider Chris Vennix. Hij nam de aanwezigen in woord mee naar het werk zoals dat er in de oude stukgoed aan toe ging. Sjouwen en tillen in weer en wind, maar ook een hoop lol en een eigen woordgebruik. Zo was het werk in een tijd die nooit meer terug komt omdat de containers het sjouwen vrijwel overbodig hebben gemaakt.

Daarna betrad Irene Jacobs het podium. Zij is conservator bij het Maritiem Museum en toonde aan de hand van een aantal kaarten en andere objecten uit de collectie van het museum hoe de Rotterdamse haven in de loop der eeuwen groeide. Van de monding van de Rotte in de Maas ontwikkelde de haven zich tot een complex van bijna 40 kilometer lang dat tegenwoordig zelfs tot in de Noordzee strekt.

Evert Smit die vorig jaar op zijn onderzoek naar havenstakingen promoveerde maar in een ver verleden als sjorder in Rotterdam actief was. Hij liet een aantal grafieken zien die duidelijk maakten dat de Rotterdamse havenarbeider al langer dan een eeuw een voorloper is als het in Nederland om staken gaat. Dat havenarbeiders zo radicaal zijn, komt volgens Smit door een specifieke havenarbeidercultuur van ‘vrije jongens’, die zich niets laten zeggen door hun bazen. Zelfs de containerisatie heeft aan deze houding in de haven nauwelijks een eind gemaakt.

De laatste spreker was Frank de Kruif, een van de auteurs van het binnenkort te verschijnen boek Pensioenmiljoenen. In deze studie beschrijven De Kruijf en Van der Velden, hoe in de jaren 90 van de vorige eeuw met de beste bedoelingen het pensioenfonds voor de haven werd omgezet in een naamloze vennootschap. Dat de bestuurders van de stichting die eigenaar werd van die NV vervolgens het vrije vermogen van ongeveer een miljard euro voor andere doelen dan pensioenen gebruikten, was niet te voorzien, legaal, maar ook moreel verwerpelijk.

In de pauze deelde oud-havenarbeider en vakbondsbestuurder Nico Sannes een van zijn gedichten over de haven uit. Samen met de vragen en opmerkingen na afloop maakte de ontmoeting tussen oude bekenden die elkaar soms al lange tijd niet meer hadden gezien, ook dit Historisch Wel & Wee Café tot een geslaagde bijeenkomst.