De schatkist van Paul van de Laar – een onuitputtelijke bron van Rotterdamse verhalen

Op vrijdag 29 mei namen we afscheid van Paul van der Laar als bijzonder hoogleraar bij de Erasmus School of History, Culture and Communication. Sinds 1997 was hij daar verbonden aan de bijzondere leerstoel Roterodamum ‘Geschiedenis van Rotterdam’. Tijdens de bijzondere gelegenheid sprak hij zijn afscheidsrede uit, getiteld: Rotterdam: van transitopolis tot city lounge.

Paul van de Laar was bijna dertig jaar hoogleraar stadsgeschiedenis en gaat nu met pensioen. Hij laat een indrukwekkende erfenis achter. Hij was niet alleen een bevlogen historicus, maar ook iemand die met zichtbaar plezier een schatkist vol verhalen over onze stad beheerde. Met enorme toewijding en energie schreef hij talloze boeken, waarin hij steeds weer nieuwe parels uit het Rotterdamse verleden naar boven haalde.

Wat Paul bijzonder maakte, was dat hij die schatkist nooit voor zichzelf hield. Integendeel: hij deelde haar graag. Studenten en promovendi wist hij te inspireren, en ook wij, zijn collega-bestuursleden, hebben vaak genoten van zijn spontane ‘minicolleges’. Hij had een bijzonder talent om onverwachte verbanden te leggen en je telkens weer te verrassen met een nieuw verhaal

Ook tijdens bijeenkomsten, zoals het Roterodamum Café, wist hij zijn publiek moeiteloos te boeien. Waar Paul sprak, werd geluisterd. De redactie van de Kroniek kon bovendien altijd op hem rekenen: geen onderwerp was hem te groot of te klein. Of het nu ging om het slavernijverleden van Rotterdam, de Nieuwe Waterweg of een ander onderwerp, Paul gaf er altijd betekenis en diepgang aan.

Daarnaast hebben we hem leren kennen als een betrokken bestuurder. Als vicevoorzitter speelde hij een belangrijke rol, bijvoorbeeld bij de presentatie van het Rotterdams Jaarboekje afgelopen jaar in de Pauluskerk. Als redactielid drukte hij jarenlang zijn stempel op de inhoud en kwaliteit van deze belangrijke uitgave.

Nu breekt er een nieuwe fase aan. We gunnen Paul alle tijd om daarvan te genieten, maar hopen stiekem dat hij zijn schatkist af en toe nog opent. Want zijn verhalen zijn simpelweg te mooi om niet te blijven delen.

• Lees ook het interview van Michel Ball met Paul van de Laar in het magazine van Roterodamum dat begin juni verschijnt: Kroniek no 47.
• Of het artikel in het AD: Stadshistoricus Paul van de Laar zwaait af