De Doelen: Rijksmonument

Aan het slot van het Historische Wel & Wee Café van het Historisch Genootschap Roterodamum dat plaats vond op 9 december 2015, werd bekend gemaakt, dat De Doelen het predicaat Rijksmonument heeft verworven.

Het Historisch Wel&Wee Café van december was de aftrap van een serie Café’s die in 2016 over de Wederopbouw zullen gaan. Het Concert- en Congresgebouw bestaat op 18 mei 2016 precies 50 jaar. De leden en andere genodigden verzamelden zich die middag op het Muziekplein.

Tijdens een gevarieerd programma van sprekers kwamen vele aspecten van en rondom deze ‘monumentale dame’ aan bod: historie, kunst, lokaal en landelijk erfgoedbeleid, de relatie met een historische vereniging en een jubileum in boekvorm.

De eerste spreker was Frank Roos, bestuurslid van Roterodamum en oud voorzitter van de Sociëteit Harmonie De Doelen. Hij schetste in grote lijnen de geschiedenis van ‘De Doele’ zoals deze voor het bombardement van 1940 gevestigd was aan het Doelwater.

Vervolgens ging Thieu Knibbeler, hoofd Bureau Monumenten en Cultuur Historie in Rotterdam, in op de ontwikkeling van de oude stadsdriehoek in relatie tot de Wederopbouw. Er zijn 1.000 beschermde monumenten, er is de Brandgrensmarkering, er zijn acht beschermde stadsgezichten en twee wederopbouwgebieden in de stad. Tenslotte vele aandachtsgebieden. De wederopbouw heeft in ‘schillen’ plaatsgevonden. De Laurenskerk en het Schielandshuis zijn gerestaureerd. Conclusie hedentendage:

• Rotterdam is een stad met een groeiend historisch besef
• men kiest voor behoud èn vernieuwing
• het cultuurhistorisch erfgoed heeft een belangrijke economische potentie
• er is draagvlak bij de gemeente

Het Historisch Genootschap Roterodamum is nauw betrokken bij het kiezen van 20 projecten per jaar uit de selectielijst van wederopbouwprojecten. Een goede zaak. Uit de enquête die in 2013 onder de leden is gehouden, bleek, dat het overgrote deel van de leden het opkomen voor cultureel erfgoed een belangrijke taak voor het Genootschap vindt.

Dat er draagvlak is binnen de gemeente werd duidelijk uit een bijdrage van burgerlid voor de Christen Unie/SGP: Mark de Boer. Hij gaf aan dat de CU/SGP een kadernota heeft geschreven, dat ondersteund wordt door D66. Deze nota heeft de discussie aangewakkerd. Hij noemde drie punten uit de nota:

1. We moeten het verhaal van de gemeentelijke monumenten – ook digitaal – vertellen!
2. Rotterdamse panden (met kunst) inventariseren
3. Hoe gaan we om met eigen erfgoed

Een andere interessant bijdrage werd gegeven door kunsthistorica Carla Hendriks. Zij ging uitvoerig in op de aanwezige kunst in De Doelen, die door de argeloze concertbezoeker niet altijd wordt opgemerkt.

1. Het voert te ver om alle informatie en beelden die zij presenteerde hier voor het voetlicht te brengen. Er zijn twee kunstroutes uitgezet in De Doelen:
2. Kunstroute Grote Zaal Kwartier
3. Kunstroute Kleine Zaal Kwartier.

Bezoek www.dedoelen.nl/kunst voor uitgebreide informatie over de werken. Veel van de kunst is pure Wederopbouwkunst die bij de oplevering van De Doelen in 1966 was aangebracht. Een bekend werk waar “overheen gelopen wordt” is het mozaïek in de marmeren vloer bij de ingang van de Grote Zaal. Het is een werk van Wally Elenbaas uit 1965: een intarsia, een vorm van inlegwerk van marmer en natuursteen.

Tenslotte kreeg de directeur Kennis en Advies van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Susan Lammers, het woord. Zij gaf aan, dat er in Nederland een grote hoeveelheid Wederopbouwpanden zijn geselecteerd. De meeste daarvan in Rotterdam, een stad die nooit af is.

De Rijksdienst vindt het van belang dat monumenten goed onderhouden worden, gekoesterd en gebruikt worden. De Doelen is hier een goed voorbeeld van. Zij voelde zich vereerd om namens Jet Bussemaker, de oorkonde en het schildje voor het nu Rijksmonument De Doelen te mogen uitreiken aan de wethouder Cultuur en Monumenten, Pex Langenberg. Vanwege fileproblemen was hij niet op tijd en werd een en ander in ontvangst genomen door de directeur Stadsontwikkeling, Emile Klep.

In zijn dankwoord benadrukte Gabriël Oostvogel, dat hij zeer vereerd is met de toekenning van het predikaat Rijksmonument. Belangrijk voor De Doelen en haar gebruikers, voor de oorkesten die er spelen en voor de stad Rotterdam. Zoals gezegd, zal het 50-jarig jubileum van De Doelen in mei 2016 gevierd worden, doch het gehele jaar staat in het teken van het jubileum. In het bijzonder vroeg hij aandacht voor “het Doelengeheugen”. Men is voornemens om een jubileumboek uit te brengen, waarin verhalen van bezoekers en gebruikers worden opgenomen. Maar er is nu al een website, waarop men verhalen kwijt kan. Hij riep iedereen op om een bijdrage te leveren op www.doelengeheugen.nl

De bijeenkomst werd feestelijk afgesloten met een borrel in het nieuwe Doelen Restaurant.